Bu vaka öyküsü, biri Türkçe diğeri yabancı dil olmak üzere iki dilin aktif kullanıldığı bir ev ortamında büyüyen 5 yaşındaki bir çocuğun dil gelişimini anlatır. Aile, “kelimeleri karıştırıyor mu, hangisini ne kadar kullanmalı, acaba geç mi konuşacak” gibi endişelerle başvurmuştur.

Ön Görüşme ve Ailenin Soruları

Ön görüşmede en sık dile getirilen sorular şunlardı:

• “İki dili birden konuşmak çocuğu karıştırır mı?”
• “Hangi dili daha çok kullanmalıyız?”
• “Geç konuşursa sebebi iki dillilik mi olur?”

Yapılan değerlendirmede çocuğun her iki dilde de yaşına yakın düzeyde kelime bilgisine sahip olduğu, ancak cümle kurma ve anlatım becerilerinde biraz daha desteğe ihtiyaç duyduğu görüldü.

Terapi ve Ev Düzeni Önerileri

1. Dillerin Net Çerçevelenmesi: Anne ve babaya, mümkün olduğunca “bir kişi – bir dil” prensibiyle iletişim kurmaları önerildi. Örneğin; evde anne çoğunlukla Türkçe, baba çoğunlukla ikinci dili kullanacak şekilde bir düzen oluşturuldu.
2. Ortak Okuma Rutinleri: Haftanın belirli günlerinde Türkçe, belirli günlerinde diğer dilde hikâye kitapları okunarak her iki dilde de anlatma ve soru sorma fırsatı yaratıldı.
3. Karıştırma Durumlarına Yaklaşım: Çocuğun kelimeleri karıştırdığı anlarda düzeltici ama yargılamayan geri bildirimler verilmesi (cümleyi doğal akış içinde doğru modelleme) ebeveynle birlikte çalışıldı.
4. Terapi Seansları: Seanslarda, sırasıyla her iki dilde de temel kavramlar, kısa cümleler ve hikâye tamamlama etkinlikleri ile anlatım becerileri desteklendi.

Sonuç ve Aile Geri Bildirimi

Birkaç aylık izlem ve aralıklı seanslar sonunda;

• Çocuğun iki dil arasında daha esnek geçiş yaptığı,
• Her iki dilde de cümle kurma ve hikâye anlatma becerisinin belirgin şekilde ilerlediği,
• Ailenin “artık karıştırıyor mu diye kaygılanmak yerine, iki dilde de kendini ifade edebilmesine odaklandığı”

gözlemlendi. Vaka, iki dilliliğin doğru yönlendirildiğinde bir risk değil, güçlü bir zenginlik olabileceğini gösteren güzel bir örnek oldu.